تهران - میدان تجریش- خیابان مقصود بیک(دربندی)

فواید فلسفه برای کودکان از دیدگاه عضو هیات علمی گروه فلسفه

فواید فلسفه برای کودکان از دیدگاه عضو هیات علمی گروه فلسفه

تربیت دانش‌آموزان خلاق با آموزش‌های نوین بر محور فلسفه/ فواید فلسفه برای کودکان چیست؟

عضو هیئت علمی گروه فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی بندرعباس با توجه به معایب آموزش سنتی گفت: «برای توسعه‌ کشور نیاز است که آموزش‌های نوین بر محور فلسفه به‌دلیل فراگیری موضوع و خلاق‌‌کردن دانش‌آموز جایگزین آموزش سنتی شود.»

محسن محمودی در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری آنا در بندرعباس، فلسفه برای کودکان و نوجوانان را روش جدید آموزشی دانست که معایب آموزش و پرورش سنتی را ندارد. در آموزش سنتی؛ حافظه محوری، پاسخ محوری، سخنرانی یکطرفه معلم و  رقابت برای کسب نمره اساس کار است  که موجب می‌شود پرسشگری، مباحثه، گفتگو و مشارکت جمعی، تفکر انتقادی و خلاقیت که از مهم‌ترین مهارت‌های لازم برای زندگی روانی و اجتماعی هستند در دانش‌آموز به حاشیه رانده  شود.

مقلدان و مصرف‌کنندگان دانش

وی گفت: امروزه متخصصان تعلیم و تربیت در ایران سخن از «مرگ مدرسه» می‌گویند. در مدارس حافظه‌محور و ناکارآمد ما، کودکان که به‌طور طبیعی و فطری میل و علاقه به دانستن دارند، یعنی فیلسوفان کوچکند (فیلسوف یعنی عاشق دانستن و فلسفه یعنی عشق به دانایی) به مقلدان و مصرف‌کنندگان دانش تبدیل می‌شوند که توانایی تولید دانش در راستای تغییر کیفیت در زندگی خود و دیگران را ندارند.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی افزود: «در روش سنتی آموزش، کودکان در بزرگسالی موجوداتی خودپرست، حسود و اهل رقابت برای کسب مدرک، قدرت و ثروت بدون توجه به منافع عمومی می‌شوند؛ در حالی که در روش نوین آموزش، انجام کار تیمی، منافع عمومی، توسعه همه‌جانبه کشور و … در آنان جان و روحی تازه می‌گیرد.

وی گفت: «اغلب کودکان، نوجوانان و بزرگسالان در نظام آموزش سنتی دچار تنبلی فکری، ناشادی و خجالتی می‌شوند که  با کوچک‌ترین مشکل و مسئله‌ای در زندگی واقعی، خود را می‌بازند و به‌جای حل مسائل، صورت مسئله را پاک می‌کنند و این یکی از بزرگ‌ترین دلایلی است که ما در کارهای تیمی از حوزه تحقیقاتی، پژوهش، ورزش و ارتباطات اجتماعی و… گرفته تا آخر موفق عمل نمی‌کنیم؛ زیرا قائم به فرد تربیت شده و کار تیمی را بلد نیستیم و تمایلی به انجام آن نداریم.»

در حلقه‌های کندوکاو فلسفی برای کودکان چه می‌گذرد؟

محمودی خاطرنشان کرد: «در حلقه‌های کندوکاو فلسفی برای کودکان، تعالیم پیچیده فیلسوفان آموخته نمی‌شود؛ بلکه متناسب با هر سنی، داستان‌های فکری نوشته شده است که خود کودک  یا معلم (که دیگر دانای کل و سلطه‌گر نیست و به او  تسهیل‌گر و هماهنگ‌کننده گفته می‌شود)  آن را خوانده سپس گفت و شنود جمعی و مباحثه، پرسشگری و تأمل و اکتشاف درباره موضوع  آغاز می‌شود و کودکان شجاعانه پرسشگری و  ابراز وجود می‌کنند و با مشارکت جمعی خودباوری در آنان تقویت می‌شود و می‌آموزند که هم پرسش کنند و هم مورد پرسش واقع شوند. آنان  یاد می‌گیرند علاوه بر اینکه گوینده فعالی باشند، شنونده  فعالی نیز باشند.»

این استاد دانشگاه ادامه داد: «کودکان در حلقه‌های کندوکاو فلسفی، تفکر انتقادی را یاد می‌گیرند یعنی بدون استدلال نه چیزی را انکار و نه قبول کنند و رد و قبول مطلبی نه از سر اجبار، ترس و تلقین؛ بلکه از سر تحقیق و آگاهی و حق انتخاب باشد،  یکی از نتایج این نوع تفکر، مقابله با سلطه‌گری و سلطه‌پذیری  و گسترش صلح، تفاهم و دوستی از طریق گفتگو است.»

عضو هیئت علمی گروه فلسفه اضافه کرد: «در این روش جدید که البته سابقه آن در دوران باستان  به روش دیالکتیکی (گفتگویی) سقراط برمی‌گردد و در دوران جدید ماتیو لیپمن، فیلسوف  آمریکایی مؤسس فلسفه برای کودکان است، آموزش فرایندی مفرح و لذت‌بخش است که علاوه بر فواید ذکرشده، باعث می‌شود کودکان و نوجوانان اسیر خودمحوری  نشوند و بتوانند از زوایای مختلف و از دیدگاه‌های دیگران هم به یک موضوع و مسئله نگاه کنند و در حل مسائل زندگی فقط به یک راه حل نیندیشند و انعطاف‌پذیری را یاد بگیرند و در  نظریات مخالف دیگران نیز تأمل کنند و اگر لازم بود از آن هم بهره ببرند و فروتنی مشورت با دیگران را بیاموزند.»

وی بیان کرد: «این برنامه بر اساس تشکیل کارگاه‌های آموزشی که توأم با بازی و قصه‌گویی است، بچه‌ها یاد می‌گیرند که از قدرت ذهنشان استفاده و تبادل نظر کنند و با تقویت اعتماد به نفسشان می‌آموزند که  انتقادپذیر و خوداصلاحگر نیز باشند و در ضمن متوجه می‌شوند که برای داشتن یک رابطه مؤثر، خوب گوش کردن را یاد بگیرند و بر سر یک موضوع با دلایل روشن به توافق برسند.»

محمودی تصریح کرد: از نظر کارشناسان «فبک» (فلسفه برای کودکان)، بچه‌ها بعد از گذراندن این کلاس‌ها دیگر ترسی از حرف‌زدن نخواهند داشت و از مورد قضاوت قرارگرفتن ناراحت نمی‌شوند. آنان در طول این کلاس‌ها یاد می‌گیرند که خودشان را در جایگاه طرف مقابل قرار دهند تا حرف‌های بقیه را بهتر متوجه بشوند و بتوانند موضوعات را بهتر طبقه‌بندی‌کنند و مسائل را به شیوه درست بیان و منطقی‌تر فکر کنند.»

فواید فلسفه برای کودکان

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس، برخی از فواید فلسفه برای کودکان را پرورش مهارت‌های تفکر خلاق و نوآوری، توانمندسازی کودکان در امر گفتگو و یادگیری آداب گفتگو، افزایش مهارت‌های کلامی و شنیداری، پرورش علاقه‌مندی کودکان و نوجوانان به آموختن، پرسشگری، استدلال و پژوهش،کاربردی سازی مفاهیم منطقی و فلسفی در زندگی روزمره، آموزش مهارت‌های زندگی و ارتباط سالم، پرورش هوش اخلاقی و دوری از سلطه‌گری و سلطه‌پذیری ، افزایش عزت نفس و جرئت‌مندی (نه زورگویی  و نه زورشنوی)،  تقویت تفکر انتقادی و حل مسئله و پرهیز از خشونت (خشونت نمره) برشمرد.

وی ابراز امیدواری کرد که جایگزینی این روش نوین هرچه سریع‌تر در حوزه آموزش و پرورش بتواند تغییرات شگرفی در توسعه کشور به‌وجود آورد.

منبع

برای خرید کتاب های موسسه آموزشی برگ با قیمت کاملا استثنایی ( لمس کنید)

برای ثبت نام در کارگاه های آموزشی (لمس کنید)

مطالب مرتبط

نظرات کاربران ۰